Gezocht: helden van de innovatie

Innoveren in de zorg is geen lineair proces. Dat geldt nog met name voor procesinnovaties waar een deel van de zorg doelmatiger wordt ingericht. Deze herinrichting is veelal aantrekkelijk voor een deel van de actoren en roept weerstand op bij anderen. Dat geldt ongeacht het zorgstelsels, maar wellicht nog iets meer voor het Nederlandse stelsel, waar het zorglandschap bestaat uit een grote verscheidenheid aan zelfstandige actoren met ruime handelingsvrijheid.

Deze handelingsvrijheid is zowel een kracht als een kwetsbaarheid. Het is een kracht omdat het vernieuwingen van onderaf mogelijk maakt. Het leidt ook tot kwetsbaarheid omdat een innovatie vrijwel nooit de belangen van alle actoren dient, en dan kan handelingsvrijheid veranderen in weerstand.

Of het nu gaat om het verplaatsen van 2e-lijns zorg naar de 1e- of zelfs 0e-lijn, of over het verschuiven van budgetten binnen een ziekenhuis, er zijn altijd verliezers. Die verliezers willen graag voor hun verlies worden gecompenseerd, ook als het gaat om aangetoond betere zorg of eenvoudige gewone bedrijfsrisico’s. Het uitbreiden van het totale behandelvolume waardoor alle aanbieders ten minste hun budget behouden, biedt vaak een gemakkelijke uitweg.

Het is dan ook geen verrassing dat innovatie in de zorg veelal tot volumestijging en daarmee kostenstijging leidt. Daarmee wijkt innovatie in de zorg sterk af van innovatie buiten de zorg. Daar leidt innovatie vooral tot een verbetering van de prijs-kwaliteit verhouding en daarmee tot een verbeterde concurrentiepositie van het product.

Deze kostenopdrijvende vorm van innovatie in de zorg is voor de Nederlandse samenleving steeds moeilijker op te brengen. Bijgevolg wordt volumestijging door zorgverzekeraars en overheid aan banden gelegd en zien innovatoren dat het steeds lastiger wordt om innovaties door te voeren.

Dat is zowel begrijpelijk als jammer, want net als buiten de zorg kunnen innovaties helpen om de zorg doelmatiger en beter te maken. Het Celsus-Talma Zorgprogramma is daarom begonnen met het volgen van enkele innovatoren: mensen met een goed idee die bereid zijn door muren heen te gaan om dat idee een kans te geven in de Nederlandse zorg.

We selecteren hiervoor ideeën waarvan het aannemelijk is dat zij de zorg beter en goedkoper kunnen maken. Vervolgens volgen en ondersteunen wij de innovatoren die deze ideeën aan de man proberen te brengen. Wij denken mee en faciliteren het proces en ontdekken zo zelf welke weerstanden overwonnen moeten worden. Uit onze eerste ervaringen blijkt dat die weerstanden veelkleurig en diepgeworteld kunnen zijn. Daarnaast blijken de innovatoren vaak te beschikken over een enorme drive en vrije tijd. En dat blijkt nodig ook.

Voor ons onderzoek zoeken wij nog enkele innovatoren bovenop de twee die wij thans volgen. Kent u mensen die geen nee accepteren om hun procesinnovatie te implementeren? En bent u ervan overtuigd dat die innovatie de zorg zowel goedkoper als beter kan maken? Dan willen wij graag in contact gebracht worden met de innovator. U kunt uw mail richten aan Xander Koolman.

Agenda

Over Celsus en Talma

Met ingang van mei 2016 hebben het Talma Zorgprogramma en de Celsus academie een samenwerkingsovereenkomst getekend.

Lees meer over Celsus en Talma