Budgetary governance and health care policy: interactions and tensions

Contactpersoon: Christiaan Schakel, Christiaan.Schakel@radboudumc.nl
Looptijd:2014 - 2018
Begeleidingsteam: Prof. dr. Patrick Jeurissen (IQ Healthcare/Celsus academie), n.t.b.
Projectomschrijving & Vraagstelling(en):

De publiek gefinancierde zorguitgaven zijn in veel landen onderworpen aan uitvoerig begrotingsbeleid, terwijl deze uitgaven in veel landen harder stijgen dan de economische groei en een grote autonome component kennen.
In dit promotieonderzoek staat daarom de vraag centraal hoeveel impact begrotingsbeleid nu eigenlijk heeft op de zorguitgaven en in meer algemene zin wat de wisselwerking tussen de zorg en ‘budgettaire governance’ is. ...

Lees verder…

Route naar meer gepaste zorg: effectieve inzet spiegelinformatie

Spiegelinformatie wordt door zorgverzekeraars beschikbaar gesteld aan zorgverleners. Talma zet zich in om vragen rondom spiegelinformatie te onderzoeken. Bijvoorbeeld “hoe benchmark je kosten en klinisch handelen op zo’n manier dat het professionals (verder) motiveert om gepaste zorg te leveren?”. Antwoord op deze vraag en meer resultaten zullen worden getoetst in een expert bijeenkomst.

Lees verder…

Inkopen van zorg op waarde met bundled payments

Het Talma Instituut doet onderzoek naar alternatieve (value-based) financieringsmethoden. Met een ‘scoping review’ werken we momenteel aan de systematische identificatie van randvoorwaarden voor de implementatie van bundled payments. In januari 2017 organiseren wij hierover een bijeenkomst voor alle maatschappelijk partners en andere geïnteresseerden. Een publicatie over deze review wordt verwacht in 2017.

Lees verder…

Ondernemerschap in de zorg

Contactpersoon:Florien Kruse, MPP (Master of Public Policy). florien.kruse@radboudumc.nl
Looptijd:2015-2020
Begeleidingsteam:Prof. dr. Patrick Jeurissen
Dr. Eddy Adang
Prof. Jonathan Skinner
Dr. Stef Groenewoud
Projectomschrijving:Door de introductie van vraagsturing en gereguleerde marktwerking, is er ruimte ontstaan in het gezondheidssysteem die ondernemerschap in de zorg in principe faciliteert en katalyseert.

In dit promotieonderzoek staan de prestaties en de ontwikkeling van nieuwe zorgaanbieders centraal. Hiervoor wordt de doelmatigheid, concurrentiepositie en winstmarges in kaart gebracht, met onder andere productiviteitsanalyses. Alle bevindingen worden in het perspectief van de verschillende beleidsontwikkelingen geplaatst, om zo de invloed van de verscheidene prominente beleidsverschuivingen op de verschillende typen aanbieders te analyseren. ...

Lees verder…

Uitkomstbekostiging in de Parkinsonzorg

Contactpersoon:Floris Vlaanderen, MSc, f.vlaanderen@celsusacademie.nl
Looptijd:2014 - 2019
Begeleidingsteam:Prof. dr. Patrick Jeurissen (Radboudumc, ministerie VWS)
Dr. Marjan Faber (Radboudumc, IQ healthcare)
Dr. Marit Tanke (Radboudumc, IQ healthcare)
Prof. dr. Bas Bloem (Radboudumc, Neurologie)
Projectomschrijving & Vraagstelling(en):

Dit promotieonderzoek richt zich op uitkomstbekostiging in de zorg. De belangrijkste vragen daarbij zijn: Wat zijn de effecten van uitkomstbekostiging op de kwaliteit van de geleverde zorg en de zorgkosten? Welke methoden werken wel, en welke niet? De case van mijn proefschrift is het voorgenomen uitkomstbekostigingsmodel van ParkinsonNet.

In de meeste landen berust het zorgstelsel op het zogenoemde fee-for-service model: een zorgverlener verleent zorg, en declareert dit bij een zorgverzekeraar of een overheidsinstelling. Dit is ook in Nederland het geval. Door dit systeem wordt de zorgverlener aangemoedigd om zo veel mogelijk zorg te verlenen (volumeprikkel). Wie immers meer zorg verleent, kan meer declareren. Op die manier heeft dit stelsel ons geholpen de wachtlijsten te verkorten.

Het systeem kent ook een keerzijde: de volumeprikkel leidt tot meer zorg; en meer zorg leidt tot hogere maatschappelijke kosten. Daarbij ontbreekt er een prikkel voor kwaliteit: de verzekeraar betaalt de gedeclareerde zorg ongeacht of deze goed of nuttig is geweest. Gelukkig hebben de meeste zorgverleners een sterke professionele attitude, waardoor ze niet snel nutteloze zorg zullen leveren. Desalniettemin zou het inbouwen van een kwaliteitsprikkel een goed idee kunnen zijn.

Een vorm van zo'n kwaliteitsprikkel is uitkomstbekostiging. Bij uitkomstbekostiging is het bedrag dat een zorgverlener ontvangt (mede)afhankelijk van de uitkomsten die zijn zorg oplevert. Simpel gezegd: er wordt bekostigd op uitkomsten, en niet alleen op volume. Een zorgverlener wordt zo niet alleen betaald voor het leveren van zorg, maar ook voor de mate waarin de patiënt daar beter van is geworden. Denk daarbij aan bonussen voor goede klinische parameters, of aan malussen bij het optreden van complicaties.

Er is al heel wat geëxperimenteerd met uitkomstbekostiging, voornamelijk in de Verenigde Staten en in Groot-Brittannië. Evaluaties laten een wisselend beeld zien op het gebied van kwaliteitsverbetering en kostenbeheersing. Blijkbaar hebben we het ideale uitkomstbekostigingsmodel nog niet te pakken. In mijn project werk ik momenteel aan een review om al deze experimenten onder elkaar te zetten en te kijken welk model nou werkt, en welke niet. De resultaten zullen dit najaar volgen.

Ook in Nederland wordt geëxperimenteerd met kwaliteitsprikkels. Zo is het Radboudumc een alternatief bekostigingsmodel voor de Parkinsonzorg aan het ontwikkelen. Ik heb dit model beschreven in het artikel 'the Dutch outcome-based payment model of ParkinsonNet: a case study'. Wanneer de ontwikkeling en implementatie van dit model een feit is, zal ik de effecten op kwaliteit en kosten onderzoeken.

Samenwerking met:ParkinsonNet

Cost containment policy in health care

Contactpersoon:Niek Stadhouders, N.stadhouders@celsusacademie.nl
Looptijd:2014 - 2018
Begeleidingsteam:em. prof. dr. Hans Maarse (Maastricht Universiteit),
dr. Patrick Jeurissen (IQ Healthcare/Celsus academie),
dr. Xander Koolman (VU Amsterdam)
Projectomschrijving & Vraagstelling(en): Gedurende dit promotietraject zullen de mogelijkheden, mechanismen en effecten van bezuinigingsbeleid in Nederland en andere westerse landen onderzocht en beschreven worden...

Lees verder…

Het ontwikkelen en toepassen van Patient-Reported Outcome Measures (PROMs) voor uitkomstmetingen en klinische besluitvorming

Contactpersoon:Inger Abma, MSc. I.abma@celsusacademie.nl
Looptijd:2014-2018
Begeleidingsteam:Dr. Philip van der Wees
Projectomschrijving:Inger Abma, biomedisch wetenschapper, promoveert op het onderwerp ‘patient-reported outcome measures’ (PROMs), oftewel vragenlijsten voor patiënten over gezondheidsklachten of kwaliteit van leven.

Kwaliteit van zorg wordt vaak bekeken vanuit het perspectief van de zorgverlener, bijvoorbeeld of een operatie technisch gezien goed gelukt is. Maar de belangrijkste vraag is eigenlijk: heeft de patiënt er iets aan gehad? ...

Lees verder…

Verzekerden met hoge zorgkosten

Contactpersoon:       Joost Wammes, MSc, j.wammes@celsusacademie.nl
Looptijd:                  2013-2017
Begeleidingsteam:    Prof. dr. Gert Westert (Radboudumc, IQ healthcare)          
                               Dr. Philip van der Wees (Radboudumc, IQ healthcare) 
                               Dr. Patrick Jeurissen (VWS/Celsus academie)
Projectomschrijving: Al jaren is bekend dat de zorgkosten zeer scheef verdeeld zijn over de populatie verzekerden. Een beperkt aantal patiënten die vaak erg ziek zijn, zijn verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de kosten. In Nederland geldt dat de procent patiënten met hoogste zorgkosten verantwoordelijk is voor grofweg een kwart van de uitgaven die vallen onder de Zorgverzekeringswet (ZVW), de top-5% voor maar liefst de helft van die uitgaven.

De implicatie van geconcentreerde zorgkosten is dat gericht beleid of interventies op deze patiënten (of patiënten die risico lopen in de hoge kosten categorie te belanden) een efficiënte manier kan zijn voor het beteugelen van de zorgkosten - en wellicht zelfs het verbeteren van de gezondheid.
Met name in de VS – maar ook in Canada en Australië - wordt deze strategie al jaren gevolgd.
In Nederland weten wij niet goed wie de verzekerden met hoge zorgkosten zijn. We weten niet welke zorg zij verbruiken, met welke gezondheidsproblematiek zij kampen en of er mogelijkheden zijn voor effectief gericht beleid.

Om hier inzicht in te krijgen is binnen dit onderzoek gestart met het in kaart brengen van de karakteristieken van verzekerden met hoge zorgkosten. Eerste analysen laten zien dat multimorbiditeit, zorg rondom het levenseinde en psychiatrische-somatische comorbiditeiten sterk prevalent zijn in patiënten met hoge zorgkosten.
Parallel hieraan werken we aan een systematische (scoping) review naar patiënten met hoge zorgkosten, gericht op het beschrijven van patiënten met hoge zorgkosten, het identificeren van determinanten van hoge zorgkosten en de mogelijkheden voor interventie. Na meer dan 4,500 artikelen gescreend te hebben, werken we nu aan de analyse van 35 artikelen die specifiek gaan over patiënten met hoge zorgkosten.

Aanbevolen interventies - zoals disease management en complex case management - richten zich veelal op deze multimorbiditeiten en geassocieerde (kwaliteits-)problematiek, maar over de effectiviteit van deze interventies bestaat nog veel onduidelijkheid.
In samenwerking met: n.v.t. 

Medicalisering

Contactpersoon:      Wieteke van Dijk, MSc. w.vandijk@celsusacademie.nl  
Looptijd:                 2013-2017
Begeleidingsteam:   Dr. Patrick Jeurissen 
                              Dr. Marjan Faber 
                              Prof. Dr. Gert Westert

Projectomschrijving: Wieteke van Dijk, sociologe, doet sinds december 2013 onderzoek naar medicalisering. “Ziek zijn is niet alleen biologie maar ook psychologie, sociologie en sociale normen. Ik wil met mijn onderzoek leren begrijpen hoe maatschappelijke verwachtingen de zorgvraag beïnvloeden.

Medicalisering is de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling waardoor de opvatting over wat medisch verklaard kan worden en waarvoor zorg nodig is verruimt. Het is doorgaans een onbewust proces, ingegeven door impliciete sociale normen en verwachtingen. Het beïnvloedt ons allemaal, zelfs de hyper bewuste onderzoeker Wieteke zelf zoals in haar eerdere blog te lezen is. 

Door medicalisering komen meer problemen en zorgen die mensen in hun leven ervaren onder de aandacht van zorgprofessionals. Medicalisering is in essentie een waardeneutrale ontwikkeling, waar zorgprofessionals, patiënten, beleid, de farmaceutische industrie en andere partijen een rol in kunnen spelen. 

Het doel van dit promotieonderzoek is inzicht krijgen in of medicalisering optreedt in Nederland en welke invloed het heeft op de kosten van de gezondheidszorg. Hiertoe brengen we eerst in kaart wat al bekend is over dit onderwerp met een literatuurreview. Daarnaast voeren we verschillende casestudies uit naar medicalisering.
Hierbij is ook aandacht voor de invloed ervan op zorggebruik en kosten. De casestudie waar we nu mee bezig zijn gaat over de mogelijke medicalisering van de behandeling van een rughernia.

De overkoepelende onderzoeksvraag van het promotieonderzoek is: How can mechanism(s) of medicalisation and the role of institutional drivers therein be aligned with regard to (fiscal) sustainability in healthcare?

In samenwerking met: n.v.t.

Bekostigingswerkgroep Beter Oud in Amsterdam

Vanuit het Talma Instituut leidt Duco Bannink een werkgroep die een model voor de structurele bekostiging van integrale, preventieve ouderenzorg in Amsterdam uitwerkt. Deze werkgroep is onderdeel van het project Beter Oud in Amsterdam dat wordt gefinancierd door ZonMw. In de werkgroep hebben vertegenwoordigers van een van de ziektekostenverzekeraars (Zilveren Kruis), wijkzorgaanbieders, huisartsen en de gemeente zitting genomen.

Lees verder…

Gemeenten en zorgverzekeraars vinden elkaar nog niet

Met de decentralisatie van de zorg hebben veel partijen in de zorg er nieuwe verantwoordelijkheden bij gekregen. Dit geldt ook voor de gemeenten. Interviews met wethouders doen vermoeden dat wethouders en zorgverzekeraars elkaar nog onvoldoende weten te vinden. Vervolginterviews met wethouders en beleidsmakers in gemeenten waar samenwerking moeilijk van de grond komt en in proeftuinen waar gemeenten en zorgverzekeraars wel samenwerken zullen dit verder uit gaan wijzen.

Lees verder…

Gezocht: helden van de innovatie

Innoveren in de zorg wordt steeds lastiger. Innovaties leiden onbedoeld, dus meestal niet door de innovaties zelf, tot volumestijging. Dit is een systeemeffect en overheid en zorgverzekeraars leggen deze kostenstijging aan banden waardoor innoveren steeds lastiger wordt. Wij zijn nu op zoek naar enkele gedreven innovatoren met goede ideeën om de zorg goedkoper te maken. Hen willen we volgen en faciliteren als ze hun ideeën aan de man proberen te brengen. Wij denken mee en faciliteren het proces en ontdekken zo ook welke weerstanden overwonnen moeten worden.

Lees verder…

Zorg kiezen met voorkennis eigen bijdrage

Vooraf weten wat de hoogte van de eigen betalingen wordt bij keuze voor zorg blijkt essentieel voor het nemen van goede beslissingen. In de langdurige zorg maakt het Centraal Administratie Kantoor (CAK) echter gebruik van schattingen die grote foutmarges kennen. Dit komt omdat het CAK door de privacywetgeving geen toegang heeft tot de gegevens van de belastingdienst. Onderzoekers van Celsus-Talma vonden voor dit probleem een technische oplossing die de wet volgt. Binnenkort weten patiënten in de langdurige zorg vóóraf precies wat de hoogte is van de eigen bijdragen voor elk van de opties die zij overwegen.

Lees verder…

Even voorstellen Ike Schagen

Ike werkt als bestuurswetenschapper bij het Talma Instituut en is gespecialiseerd in governance in de zorg. Zij richt zich nu op het verloop van integratie in de zorg.  Integratie van de zorg dient de zorg toegankelijker, beter en efficiënter te maken. Maar hoe effectief is deze integratie tot op heden?

Lees verder…

Even voorstellen Maarten Vink

Er is veel aandacht voor praktijkvariatie en het is bekend dat er soms forse verschillen zijn tussen zorgaanbieders en regio’s. Een beperkt deel van deze praktijkvariatie kan echter worden verklaard. Maarten Vink is gynaecoloog in opleiding en onderzoekt bij het Talma Instituut hoe verschillen in praktijkvariatie beter verklaard kunnen worden. Hij brengt hiervoor, vanuit een hulpverlenersperspectief, in kaart wat determinanten van praktijkvariatie zijn.

Lees verder…