Ziekenhuis en MSB: De averechtse effecten van het ‘samenwerkingsmodel’

Afgelopen maanden is onderzoek gedaan binnen een ziekenhuis naar de uitwerking van het ‘samenwerkingsmodel’, voortkomend uit de integrale bekostiging, op het sturen op doelmatige, integrale en kwalitatieve zorg. Het kwalitatieve onderzoek gaf zicht op de zienswijzen van de verschillende betrokkenen op deze nieuwe samenwerkingsconstructie.

Lees verder…

Wat deed de hogere eigen bijdrage in de ggz van 2012 met het zorggebruik?

Begin 2012 werd een hogere eigen bijdrage voor de ggz ingevoerd. Onderzoek van bijna  anderhalf miljoen behandelrecords in de periode 2010-2012 laat zien dat deze verhoging leidde tot een afname in zorggebruik bij mensen met zowel ernstige als milde aandoeningen. Dit effect was groter bij de lagere inkomensgroepen. Tegelijkertijd was er een toename te zien in inzet van onvrijwillige opnames en acute geestelijke zorg. Dit artikel laat zien hoe de extra kosten die met deze toename samenhangen de eerdere besparingen lijken te overtreffen.

Lees verder…

Zien huisartsen kostenbeheersing als onderdeel van hun beroep?

De huisarts als poortwachter wordt geacht onnodige (dure) zorg in het ziekenhuis te voorkomen. Een belangrijk facet van de poortwachterfunctie is kostenbewustzijn onder huisartsen en het rekening houden met kosten bij behandelbeslissingen. De Celsus academie heeft deze beide facetten van Physician Stewardship in tien landen onderzocht. Wij vonden grote verschillen tussen landen op deze indicatoren. Nederland scoorde gemiddeld in vergelijking met andere landen.

Lees verder…

De suiker-, vet- en frisdranktaks: beleidspatronen van over de hele wereld

Wereldwijd is de aandacht voor het extra belasten van ongezond voedsel en suikerhoudende dranken de laatste jaren in sneltreinvaart toegenomen. Zulke belastingmaatregelen werden vooralsnog vooral ingezet bij alcohol en tabak, maar ze worden inmiddels steeds vaker ingezet voor ongezond voedsel en suikerhoudende dranken.Omdat er nog erg weinig inzicht is in de factoren die van invloed zijn op een succesvol beleid hebben onderzoekers een overzicht gemaakt van de beleidsinhoud en -context in 13 casussen.

Lees verder…

Tussen volksverzekering en vrije markt

Verzekering van zorg op het snijvlak van sociale verzekering en gezondheidzorg 1880-2006

De Nederlandse verzorgingsstaat is uniek door zijn private basisverzekering en AWBZ. In dit boek wordt door de bril van de voorziening van het ziekterisico naar de geschiedenis van de verzorgingsstaat gekeken. Sociale verzekering en gezondheidszorg lijken gescheiden domeinen, maar worden verbonden door de verzekering van het risico van ziekte en zorg. De auteurs gaan in op vragen als: wat is de samenhang tussen behoefte aan verzekering, debat, wetgeving en het effect van verzekering van risico’s? Hoe wordt de structuur van zorg beïnvloed door de keuze voor private of publieke regeling van deze verzekeringen? Hoe krijgt de uitvoering van verzekering van zorg en sociale verzekering vorm in samenhang met visies op staat en maatschappelijk middenveld?

Lees verder…

Internationale reacties op nieuwe visie medicalisering en overdiagnose

In het artikel ‘Medicalisation and Overdiagnosis: What Society Does to Medicine’ bieden de auteurs een nieuwe kijk op de invloed van de samenleving en de maatschappelijke context op de geneeskunde, in het bijzonder op medicalisering en overdiagnose. Doorgaans wordt de relatie andersom gelegd waardoor de invloed van de samenleving op de geneeskunde onderbelicht blijft.

Lees verder…

Trouw, 15 maart 2017 – Populariteit van verzekeraars in de politiek

Als een politicus op campagne roept dat zorgverzekeraars terug hun hok in moeten, hoeft hij zich zelden nader te verklaren. De afkeer van deze organisaties is zo wijdverbreid, dat instemmend geknik zijn deel is. Waarom hebben we zo’n hekel aan zorgverzekeraars? Karel-Peter Companje, historicus zorgfinanciering en als adviseur verbonden aan de Celsus academie, wordt onder andere geïnterviewd over de rol van de zorgverzekeraar.

Lees het Volledige artikel

Indicatiestelling langdurige zorg draagt bij aan gelijke toegang tot zorg

Het Nederlandse systeem voor indicatiestelling garandeert gelijke toegang voor patiënten met behoefte aan institutionele langdurige zorg. Hiermee neemt Nederland een unieke positie in ten opzichte van de meeste Westerse landen. Zo luidde de conclusie van een recent onderzoek dat onlangs werd gepubliceerd in Health Economics, een gerenommeerd gezondheidseconomisch tijdschrift.

Lees verder…

Invloed van de samenleving op medicalisering en overdiagnose, een nieuw perspectief

In dit artikel bieden we een nieuwe kijk op de invloed van de samenleving en de maatschappelijke context op de geneeskunde, in het bijzonder op medicalisering en overdiagnose. Doorgaans wordt de relatie andersom gelegd waardoor de invloed van de samenleving op de geneeskunde onderbelicht blijft. Meer weten?

Lees het volledige artikel Medicalisation and Overdiagnosis: What Society Does to Medicine
Door Wieteke van Dijk, Marjan J. Faber, Marit A.C. Tanke, Patrick P.T. Jeurissen, Gert P. Westert.
International Journal of Health Policy and Management (IJHPM), Article 2, Volume 5, Issue 11, November 2016, Page 619-622

 

Te arbeiden aan een mooie zaak

Het boek ‘Te arbeiden aan een mooie zaak’ beschrijft de geschiedenis van de ‘Onderlinge Verzekering van Roomsch-Katholieken tot Verpleging van Zieken in het Sint Elisabethgesticht (later Ziekenhuis) te Alkmaar’ (RKV)’ vanaf 1923. Dus ook van voor en na 1941, toen, onder invloed van de Duitse bezetter, het ziekenfonds zijn intrede deed ...

Lees verder…

Wanneer ‘niets doen’ de beste behandeling is

Niets doen is bij veel medische problemen de beste keuze, maar de ervaring leert dat er vaak onnodig wordt behandeld. Dit is het uitgangspunt van de beter-niet-doen-lijst (BND-lijst), zoals die is ontwikkeld door onderzoekers van IQ healthcare. De beter-niet-doen-lijst bevat 1366 verrichtingen waarvan vast staat dat deze geen gezondheidswinst opleveren en zelfs schade kunnen veroorzaken. Afzien van deze verrichtingen maakt de zorg in ieder geval effectiever en mogelijk ook goedkoper.

Lees verder…

Uitdagingen van de Europese ziekenhuissector

Dit artikel bespreekt de uitdagingen van de Europese ziekenhuissector om betere zorg tegen lagere kosten te leveren. Beleid dat zich alleen richt op rationalisering van bedrijfsprocessen, zoals hervormingen van de bekostiging en privatisering van zorgaanbieders, zijn daarvoor waarschijnlijk onvoldoende en zullen worden beïnvloedt door gevestigde belangen.

Lees verder…

Evaluatie van het kennisprogramma van de Celsus academie 2016

Begin 2016 heeft de programmaleiding van de Celsus academie een externe commissie gevraagd dit kennisprogramma te evalueren en om aanbevelingen te doen voor de tweede helft van de programmaperiode. De commissie heeft aan de hand van de doelstellingen van het programma drie thema’s geformuleerd waarop het programma is geëvalueerd, te weten:
‐ Het onderzoek van Celsus naar de betaalbaarheid van de gezondheidzorg
‐ De verspreiding van inzichten en toepassing hiervan (kennisdisseminatie)
‐ De driehoeksverhouding VWS/Universiteit/Celsus
Deze rapportage omvat de bevindingen en aanbevelingen van de commissie.

Vijfenveertig jaar bezuinigingsmaatregelen in de zorg

Stijgende zorgkosten zijn een probleem van alle landen en van alle tijden. In dit artikel vatten we de verschenen literatuur over kostenbeheersing sinds de jaren zeventig samen. Dit geeft een overzicht van de mogelijkheden die een overheid heeft om de zorgkosten te beheersen. Maar biedt tevens een conceptueel model dat als toolkit kan dienen voor beleidsmaker die strategieën zoeken voor kostenbeheersing, of voor onderzoekers die zulke strategieën willen evalueren.

Lees verder…

The policy and politics of the 2015 long-term care reform in the Netherlands

Dit artikel biedt een overzicht van de vier pilaren waarop de recente hervormingen in de langdurige zorg in Nederland zijn gebaseerd en hun onderliggende veronderstellingen. 

Lees verder…

The Relationship Between the Scope of Essential Health Benefits and Statutory Financing:

An International Comparison Across Eight European Countries

Philip J. van der Wees*, Joost J.G. Wammes, Gert P. Westert, Patrick P.T. Jeurissen
Int J Health Policy Manag 2016, 5(1), 13–22

In dit onderzoek is het verband tussen de omvang van de verzekerde zorg en de hoogte van de wettelijke uitgaven in een steekproef van 8 Europese landen (België , Engeland, Frankrijk , Duitsland, Nederland, Schotland, Zweden en Zwitserland) onderzocht.

Lees verder…

Bouwen aan betaalbare en kwalitatief goede zorg

Jaarbericht 2015

In 2015 hebben we met Celsus op veel terreinen stappen gezet voor onze missie: kennis over betaalbare zorg voor iedere burger. Met beperkte middelen is al veel bereikt en dit zetten we graag voort in 2016.

Download hier het jaarbericht 2015

Gebruik bestaande data voor kwaliteitsindicatoren

Centrale berekening indicatoren is efficiënter én betrouwbaarder

Neem vijf ziekenhuizen en ze leveren op drie verschillende manieren gegevens aan voor de kwaliteitsindicator ‘volume aneurysma aorta abdominalis (AAA)-operaties’. Het resultaat is een onbetrouwbare vergelijking tussen ziekenhuizen. Terwijl er in bestaande registraties genoeg data voorhanden zijn. ...

Lees het volledige artikel op de website van Medisch Contact

Doelmatigheid in de ggz: toekomst dankzij ROM?

Het zogenaamde Onderhandelaarsresultaat ggz 2014-2017 (ook wel Bestuurlijk akkoord) roept op tot verlaging van de kostengroei op basis van doelmatigheid. De ggz lijkt met ROM goed voorbereid op doelmatigheidsonderzoek. In dit artikel wordt belicht hoe valide doelmatigheidsonderzoek dient te worden opgezet in de ggz en wordt de rol die de ROM daarbij kan spelen geëvalueerd.

Lees hier het volledige artikel en de bevindingen

Perceptions and experiences of financial incentives: a qualitative study of dialysis care in England

In welke mate zijn financiële prikkels een motivatie voor niercentra in Engeland om hun praktijkvoering te wijzigen?
Middels een kwalitatief onderzoek werden interviews gehouden met zorgverleners en managers uit 5 verschillende niercentra in Engeland, gericht op hun subjectieve ervaring met betalingsstructuren.

Lees verder…

Verspilling in de langdurige zorg

Het ministerie van VWS heeft in 2013 het Meldpunt Verspilling opgericht, waar burgers melding kunnen doen van de verspilling die zij waarnemen in de zorg. Echter, omdat het om anekdotische informatie gaat is het op basis van deze meldingen nog niet mogelijk iets te zeggen over de omvang en de verdeling van verspilling in de Nederlandse zorg. De Celsus academie heeft daarom in opdracht van de Directie Langdurige Zorg van het Ministerie van VWS in kaart gebracht wat bekend is in de wetenschappelijke literatuur over verspilling in de langdurige zorg. 

Lees verder…

Meeteigenschappen van PROMs bij volwassenen met slaap apneu (OSA)

Een systematische review

Deze systematische review geeft inzicht in het gebruik van vragenlijsten als PROM bij patiënten met obstructieve slaapapneu (OSA). Bepaald werd wat de evidentie is voor de kwaliteit van de patiënt-gerapporteerde uitkomstmaten ( PROMs ) waar ze gevalideerd werden bij patiënten met OSA. 

Nu is het bewijs om de kwaliteit van deze PROMs als uitkomstmaat volledig te beoordelen niet afdoende, maar -wanneer voorzichtig geïnterpreteerd- hebben ze het potentieel om van aanvullende waarde te zijn bij de beoordeling van aspecten die belangrijk zijn voor de gezondheidstoestand van de patiënt in klinisch onderzoek en in de klinische praktijk.

Lees het volledige artikel:
Measurement properties of patient-reported outcome measures (PROMs) in adults with obstructive sleep apnea (OSA): A systematic review

Financial Performance & Quality of Care in Dutch Nursing Homes

Introduction
In the nonprofit nursing home sector in the Netherlands prices for provided care are fixed. The fixed prices enable institutions to save money by operating efficiently and generate excess revenues. Consequently, the institutions need to be able to reinvest excess revenues in full into quality improvements due to the nonprofit market. The purpose of this study was to examine the relationship between financial performance and quality of care in Dutch nursing homes.

Lees verder…

CMWF - International Profiles of Health Care Systems

Recent heeft het Commonwealth Fund hun jaarlijkse International Profiles of Health Care Systems gepubliceerd. In deze rapportage worden de gezondheidszorgsystemen van 15 landen, waaronder Nederland, tot in detail besproken. Celsus heeft hier in belangrijke mate aan bijgedragen. Ben jij benieuwd hoe het Nederlandse stelsel zich verhoudt tot stelsels in andere landen? Bekijk dan hier de rapportage.

PROMs in de zorg en verantwoording van kwaliteit

Patiëntgerapporteerde uitkomstmetingen (PROMs) kunnen een belangrijke rol spelen in het stimuleren van patiëntgerichte zorg  en voor het meten en verbeteren van de kwaliteit van de gezondheidszorg. Het is de vraag in hoeverre het gebruik van PROMs gecombineerd kan worden voor toepassing in de zorg en voor externe verantwoording van de kwaliteit van de zorg.

Lees verder…

Onnodige zorg in de Nederlandse gezondheidszorg, gezien vanuit het perspectief van de huisarts

In de International Health Policy Survey van het Commonwealth Fund in 2012 gaf 57% van de Nederlandse huisartsen aan dat patiënten teveel zorg ontvangen. Dit is opvallend gezien de sterke poortwachterrol van de Nederlandse huisarts in ons zorgsysteem en de recente inspanningen om die rol te versterken. In dit onderzoek hebben wij deze perceptie verder onderzocht. Als belangrijkste verklaring vonden wij een zeer vraaggerichte houding bij huisartsen in behandel- en verwijsgedrag. In het artikel bespreken wij deze bevinding (plus de overige bevindingen) en de implicaties hiervan.

De link naar het volledige artikel:
J. Wammes et al, ‘Is the role as gatekeeper still feasible? A survey among Dutch general practitioners’, Family Practice, 2014, Vol. 31, No. 5.

Beheersing zorgkosten

Door: Patrick Jeurissen

Samenvatting

De kosten van zorg stijgen al sinds vele decennia - soms sneller, soms langzamer. Deze stijging gaat harder dan de economische groei, met als gevolg dat de zorg een steeds groter beslag legt op de nationale welvaart.

Zorg wordt voor het grootste deel gefinancierd met ‘publieke’ middelen. De toegang tot medisch noodzakelijke zorg voor mensen met lagere inkomens en voor zieke mensen die behoefte hebben aan dure behandelingen komt immers op een volledig vrije markt in de knel.

Macroeconomische wetmatigheden stellen tegelijkertijd ‘grenzen’ aan de collectieve lastendruk op straffe van economische stagnatie en daarmee ook (impliciet) aan de omvang van de collectieve zorg. In de zeven magere jaren waarin we ons nu bevinden, staat de vraag hoe de collectieve zorgkosten te beheersen weer nadrukkelijk op de politieke agenda.

Het volledige opiniestuk is beschikbaar in het Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen March 2014, Volume 92, Issue 3, pp 99-100

Leidt gereguleerde competitie tot betaalbare zorg?

Door: Patrick Jeurissen en Joost Trienekens

In dit artikel exploreren we in hoeverre het nieuwe zorgstelsel toegerust is op de uitdaging om de zorg betaalbaar te houden. Dit laatste staat hoog op de politieke agenda en dat is niet zo verwonderlijk. We besteden immers meer dan dertien procent van ons bruto binnenlands product aan zorg. Tegelijkertijd bestaat de opgave om de openbare financiën, die zwaar onder druk staan door de al vijf jaar durende financiële en economische crisis, op orde te brengen. Dat gaat, gelet op de omvang van het beslag van de zorg op de collectieve uitgaven en het historisch hoge groeipercentage, niet zonder ingrepen in de zorg. De ook door Nederland gesteunde aanscherping van Europese begrotingsrichtlijnen dwingen om het mes in de zorguitgaven te zetten (Fahy 2012). Indien we ons realiseren dat de zorguitgaven al meer dan tien jaar fors groeien en dat de budgettaire kaders routinematig worden overschreden (Taskforce Beheersing Zorguitgaven 2012), is duidelijk dat een trendbreuk geen sinecure is. Lees de volledige PDF 

(Bron www.TPEdigitaal.nl, 2014 jaargang 8(2) 'Wat werkt echt (niet) om kosten te besparen in de zorg')