Cultuur

Verschillende sociaal-culturele trends zijn van invloed op de zorguitgaven. Zo stijgen de kosten voor zorg die niet nader kan worden geclassificeerd. Denk aan cosmetische chirurgie en behandeling van 'nieuwe' ziektes als obesitas, RSI en ADHD. Hoe kan deze medicalisering worden beheerst? Daarnaast heeft Nederland de meest omvangrijke - en dus dure - ouderenzorg ter wereld. Is dit houdbaar? En wat is het effect van vrijwilligers en mantelzorgers - van groot belang voor de Nederlandse zorg -, bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt? Tot slot onderzoekt Celsus de invloed van professionals op het uitgavenbeheer. Op de werkvloer worden immers beslissingen met belangrijke kostenconsequenties genomen: wel of geen extra bloedbepaling? Thuiszorg of verpleeghuis?

Medicalisering

Contactpersoon:      Wieteke van Dijk, MSc. w.vandijk@celsusacademie.nl  
Looptijd:                 2013-2017
Begeleidingsteam:   Dr. Patrick Jeurissen 
                              Dr. Marjan Faber 
                              Prof. Dr. Gert Westert

Projectomschrijving: Wieteke van Dijk, sociologe, doet sinds december 2013 onderzoek naar medicalisering. “Ziek zijn is niet alleen biologie maar ook psychologie, sociologie en sociale normen. Ik wil met mijn onderzoek leren begrijpen hoe maatschappelijke verwachtingen de zorgvraag beïnvloeden.

Medicalisering is de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling waardoor de opvatting over wat medisch verklaard kan worden en waarvoor zorg nodig is verruimt. Het is doorgaans een onbewust proces, ingegeven door impliciete sociale normen en verwachtingen. Het beïnvloedt ons allemaal, zelfs de hyper bewuste onderzoeker Wieteke zelf zoals in haar eerdere blog te lezen is. 

Door medicalisering komen meer problemen en zorgen die mensen in hun leven ervaren onder de aandacht van zorgprofessionals. Medicalisering is in essentie een waardeneutrale ontwikkeling, waar zorgprofessionals, patiënten, beleid, de farmaceutische industrie en andere partijen een rol in kunnen spelen. 

Het doel van dit promotieonderzoek is inzicht krijgen in of medicalisering optreedt in Nederland en welke invloed het heeft op de kosten van de gezondheidszorg. Hiertoe brengen we eerst in kaart wat al bekend is over dit onderwerp met een literatuurreview. Daarnaast voeren we verschillende casestudies uit naar medicalisering.
Hierbij is ook aandacht voor de invloed ervan op zorggebruik en kosten. De casestudie waar we nu mee bezig zijn gaat over de mogelijke medicalisering van de behandeling van een rughernia.

De overkoepelende onderzoeksvraag van het promotieonderzoek is: How can mechanism(s) of medicalisation and the role of institutional drivers therein be aligned with regard to (fiscal) sustainability in healthcare?

In samenwerking met: n.v.t.

Wat deed de hogere eigen bijdrage in de ggz van 2012 met het zorggebruik?

Begin 2012 werd een hogere eigen bijdrage voor de ggz ingevoerd. Onderzoek van bijna  anderhalf miljoen behandelrecords in de periode 2010-2012 laat zien dat deze verhoging leidde tot een afname in zorggebruik bij mensen met zowel ernstige als milde aandoeningen. Dit effect was groter bij de lagere inkomensgroepen. Tegelijkertijd was er een toename te zien in inzet van onvrijwillige opnames en acute geestelijke zorg. Dit artikel laat zien hoe de extra kosten die met deze toename samenhangen de eerdere besparingen lijken te overtreffen.

Lees verder…

Trouw, 15 maart 2017 – Populariteit van verzekeraars in de politiek

Als een politicus op campagne roept dat zorgverzekeraars terug hun hok in moeten, hoeft hij zich zelden nader te verklaren. De afkeer van deze organisaties is zo wijdverbreid, dat instemmend geknik zijn deel is. Waarom hebben we zo’n hekel aan zorgverzekeraars? Karel-Peter Companje, historicus zorgfinanciering en als adviseur verbonden aan de Celsus academie, wordt onder andere geïnterviewd over de rol van de zorgverzekeraar.

Lees het Volledige artikel

Invloed van de samenleving op medicalisering en overdiagnose, een nieuw perspectief

In dit artikel bieden we een nieuwe kijk op de invloed van de samenleving en de maatschappelijke context op de geneeskunde, in het bijzonder op medicalisering en overdiagnose. Doorgaans wordt de relatie andersom gelegd waardoor de invloed van de samenleving op de geneeskunde onderbelicht blijft. Meer weten?

Lees het volledige artikel Medicalisation and Overdiagnosis: What Society Does to Medicine
Door Wieteke van Dijk, Marjan J. Faber, Marit A.C. Tanke, Patrick P.T. Jeurissen, Gert P. Westert.
International Journal of Health Policy and Management (IJHPM), Article 2, Volume 5, Issue 11, November 2016, Page 619-622

 

Waarden van burgers over vruchtbaarheidsbehandelingen in het verzekerde pakket

Bij de afwegingen welke zorg wel en welke zorg niet moeten worden vergoed wordt veel belang gehecht aan de mening van burgers. Maar hoe krijg je inzicht in de mening van burgers?
In dit project hebben wij onderzocht of de Q-methode een geschikte tool hiervoor is.

Lees verder…

Problematisch arbeidsverzuim

Een kwantitatieve en kwalitatieve evaluatie

In dit onderzoek zijn de inzetbaarheid, de terugkeer naar werk en de zorgkosten van mensen met een problematisch arbeidsverzuim in kaart gebracht. Belangrijkste conclusie van dit onderzoek is dat veel werknemers met problematisch verzuim niet adequaat worden behandeld, terwijl arbeidsre-integratie voor de meeste van deze verzuimers in principe mogelijk is.

Lees het artikel.