Beleid

Al sinds de jaren 70 hanteert de Nederlandse overheid een bezuinigingsbeleid op het gebied van zorg. Celsus inventariseert wat hieruit valt te leren. Wat zijn de succes- en faalfactoren, werkbare aannamen en goede uitgangspunten voor beleid dat gericht is op een toekomst waarin de zorg betaalbaar is.

Budgetary governance and health care policy: interactions and tensions

Contactpersoon: Christiaan Schakel, Christiaan.Schakel@radboudumc.nl
Looptijd:2014 - 2018
Begeleidingsteam: Prof. dr. Patrick Jeurissen (IQ Healthcare/Celsus academie), n.t.b.
Projectomschrijving & Vraagstelling(en):

De publiek gefinancierde zorguitgaven zijn in veel landen onderworpen aan uitvoerig begrotingsbeleid, terwijl deze uitgaven in veel landen harder stijgen dan de economische groei en een grote autonome component kennen.
In dit promotieonderzoek staat daarom de vraag centraal hoeveel impact begrotingsbeleid nu eigenlijk heeft op de zorguitgaven en in meer algemene zin wat de wisselwerking tussen de zorg en ‘budgettaire governance’ is. ...

Lees verder…

Cost containment policy in health care

Contactpersoon:Niek Stadhouders, N.stadhouders@celsusacademie.nl
Looptijd:2014 - 2018
Begeleidingsteam:em. prof. dr. Hans Maarse (Maastricht Universiteit),
dr. Patrick Jeurissen (IQ Healthcare/Celsus academie),
dr. Xander Koolman (VU Amsterdam)
Projectomschrijving & Vraagstelling(en): Gedurende dit promotietraject zullen de mogelijkheden, mechanismen en effecten van bezuinigingsbeleid in Nederland en andere westerse landen onderzocht en beschreven worden...

Lees verder…

Doelmatige innovatie in de zorg

Onderdeel van het IBO Innovatie in de zorg

Het rapport ‘doelmatige innovatie in de zorg’ is geschreven in opdracht van het Ministerie van Financiën ter ondersteuning van het Interdepartementaal BeleidsOnderzoek (IBO) ‘Innovatie in de zorg’. De centrale vraagstelling van de IBO was: Wat is het meest effectieve overheidsbeleid om de totstandkoming van doelmatige innovaties in de zorg en de implementatie daarvan te bevorderen? Ter ondersteuning van de IBO werkgroep hebben we een literatuuronderzoek uitgevoerd over dit onderwerp. In het rapport gaan we in op de relatie tussen innovatie en zorgkosten, en welke rol doelmatigheid nationaal en internationaal speelt bij de toelating van innovaties tot het verzekerde pakket;

Lees verder…

Eerste verkenning effecten hoofdlijnenakkoorden

Bijlage 4 van het eindrapport ‘Zorgen voor gezonde groei’

In opdracht van het Ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport is het rapport ‘Eerste verkenning effecten hoofdlijnenakkoorden (hla’s)’ geschreven en opgenomen als bijlage 4 van het Eindrapport ‘Zorgen voor gezonde groei’ van de Technische werkgroep Beheersinstrumentarium Zorguitgaven.
In deze verkenning werden interviews met bestuurders en directeuren van zorgaanbieders gevoerd. Zij staan als het ware tussen alle partijen die gezamenlijk de hla’s hebben getekend, en hebben zo een goed beeld van de effecten van de hla’s en de inspanningen die partijen hebben geleverd. Het doel van dit onderzoek was niet om na te gaan welke specifieke afspraken uit de hla’s al dan niet zijn nagekomen, maar om een eerste indruk van de effecten te krijgen.

Lees verder…

Reduceren van de zorgkosten: veel opties, weinig evaluaties

In deze beleidsbriefing presenteren we de huidige stand van de wetenschap over de effecten van beleid om de zorgkosten te beheersen. Dit doen we door eerst alle bekende literatuur over beheersingsmogelijkheden voor beleid in kaart te brengen, en vervolgens laten we zien welke beleidsmaatregelen effectief zijn geïmplementeerd. Een vergelijking tussen de twee literatuurstudies laat zien waar de blinde vlekken zitten en waar meer onderzoek nodig is, maar ook welke maatregelen kansen bieden voor de Nederlandse context.

Lees het volledige rapport

Kostenbewustzijn en de betaalbaarheid en kwaliteit van ons zorgstelsel

Verslag van de Winteracademie – editie 2017

Celsus organiseert jaarlijks de Winteracademie Economie en Beleid voor rijksambtenaren, samen met de Rijksacademie voor financiën, economie en bedrijfsvoering. De winteracademie brengt kennis en praktijk over de betaalbaarheid van zorg samen. De academie wordt elk jaar afgesloten met een symposium dat ook toegankelijk is voor geïnteresseerden van buiten de Winteracademie. Het thema van het symposium dit jaar was ‘Kostenbewustzijn in de zorg’.

Lees verder…

Grenzen en mogelijkheden van selectieve contractering in de zorg

De Zorgverzekeringswet uit 2006 biedt ruimte voor selectieve zorginkoop maar dit wordt in Nederland slechts beperkt toegepast. In dit rapport onderzoeken we de grenzen aan en mogelijkheden van selectieve inkoop. Dit doen we door de verzekeraar-aanbieder relatie nader te bestuderen binnen het contracteringsproces van het Amerikaanse Medicare Advantage (MA) programma, een verzekeringsvorm waarmee in de VS al zo’n dertig jaar ervaring is opgedaan.

Lees verder…

NtvG, 10 februari 2017 - ‘Repeal Obamacare: a wicked problem’

Marit Tanke en Dorien Zwart gaan in op de verordening van Trump om de financiering van ‘Obamacare’ te bemoeilijken met ‘alles wat binnen de wet mogelijk is’. Wat willen Trump en de Republikeinen met Obamacare en wat zou dit kunnen betekenen?

Lees het volledige artikel

De Hofvijver, 30 januari 2017 - Betaalbare zorg: blijft ‘minder’, ‘meer’ geld houdbaar?

In aanloop naar de verkiezingen stelt bijzonder hoogleraar Betaalbaarheid van de zorg Patrick Jeurissen van het Radboudumc kritische vragen bij de betaalbaarheid van de zorg op lange termijn.
Deze publicatie is verschenen in de januari nieuwsbrief ‘de Hofvijver’ van het Montesquieu Instituut.

Lees meer

ESB Zorgstelsel, Ab Klink et al, 12 januari 2017 – Lessen uit de CPB-beoordelingen van de zorg

Aan de vooravond van nieuwe calculaties leert de weging van doelmatigheidsmaatregelen in de zorg tussen 2003 en 2012 van het CPB ons dat volledige beheersing van de zorgkosten via het ­pakket niet kan, volumeprikkels aanbod stimuleren én overstimuleren en dat aanbieders die passende zorg aanbieden zich financieel in de vingers kunnen snijden …

Lees meer

Interactieve bijeenkomst over zorgbundels

Verslag

Met systematisch literatuuronderzoek naar de implementatie van zorgbundels (ook wel ‘bundled payments’) hebben onderzoekers van het Talma Instituut een conceptueel model ontwikkeld dat de thema’s die spelen bij de inkoop van zorgbundels overzichtelijk weergeeft. Over de ontwikkeling van dit model berichtten we al eerder. In januari 2017 werd in een bijeenkomst met de maatschappelijke partners het model positief ontvangen. Met waardevolle input van betrokkenen wordt het model momenteel verfijnd en verwachten we dit in de loop van 2017 te kunnen publiceren.

Lees verder…

Te arbeiden aan een mooie zaak

Het boek ‘Te arbeiden aan een mooie zaak’ beschrijft de geschiedenis van de ‘Onderlinge Verzekering van Roomsch-Katholieken tot Verpleging van Zieken in het Sint Elisabethgesticht (later Ziekenhuis) te Alkmaar’ (RKV)’ vanaf 1923. Dus ook van voor en na 1941, toen, onder invloed van de Duitse bezetter, het ziekenfonds zijn intrede deed ...

Lees verder…

De Actuaris, 24-2: Zorg - De opinie van Patrick Jeurissen

Interview met Patrick Jeurissen over de mogelijkheden onze zorg betaalbaar te houden.

Lees hier het hele interview.

Internationale zorgmythes ontkracht: OESO Health at a Glance

Internationale zorgmythes ontkracht: OESO Health at a Glance

Engeland kent lange wachtlijsten, Nederland geeft veel uit, in Frankrijk lig je lang in het ziekenhuis en slikt men antibiotica als dropjes. Zomaar een paar beelden die vaak naar voren komen in de discussie welk land de beste gezondheidszorg heeft, en daaraan gekoppeld welk zorgstelsel het best is...

Lees verder…

Even voorstellen: Christiaan Schakel

buietnpromovendus Celsus academie

Ik ben sinds kort als buitenpromovendus verbonden aan de Celsus academie. Mijn onderzoek richt zich op de wisselwerking tussen begrotingsbeleid en de zorg.

Ik beschouw dit als een spannend thema: de publiek gefinancierde zorguitgaven zijn in veel landen onderworpen aan uitvoerig begrotingsbeleid, terwijl deze uitgaven in veel landen harder stijgen dan de economische groei en een grote autonome component kennen.
De vraag is dan ook geoorloofd hoeveel impact begrotingsbeleid nu eigenlijk heeft op de zorguitgaven. Deze interesse kent een langere aanloop.

Lees verder…

Winteracademie economie en beleid 2017

Data     
6, 7, 13 en 14 februari 2017
De opleiding wordt op 23 februari afgesloten met een congres.

Doelgroep
Rijksambtenaren 

De Winteracademie is ook in 2017 gewijd aan het Nederlandse zorgstelsel. De opleiding geeft de deelnemers meer inzicht in (de discussie over) de betaalbaarheid van het Nederlandse zorgstelsel vanuit de praktijk, de wetenschap en het beleid. Tevens biedt de Winteracademie een podium om zelf in discussie te gaan over de verschillende onderwerpen die aan bod komen. Colleges en presentaties hebben een interactief karakter. Startdatum: 6 februari 2016.

Lees meer over de opleiding en aanmelding.

Belangrijkste ontwikkelingen Nederlands ‘vergrijzingsbeleid’

Dit rapport identificeert de meest prominente en noemenswaardige beleidsontwikkelingen van de afgelopen vijf jaar in Nederland omtrent “active and healthy ageing”. Het betreft een update van de Nederlandse RIS (Regional Implementation Strategy) van het MIPAA (Madrid International Plan of Action on Ageing) over het nationale ouderenbeleid, aan het United Nations Economic Commission for Europe (UNECE).

Lees verder…

BNR nieuwsradio, 7 november 2016 - Zorg betaalbaar houden

Harmke Pijpers interviewt Patrick Jeurissen, bijzonder hoogleraar betaalbaarheid van de zorg, en Arno Rutte, Tweede Kamerlid voor de VVD voor het programma BNR Beter.
Beluister de uitzending.

Financieel Dagblad, 18 oktober 2016 - Politiek moet zorg doelmatiger maken als ze deze betaalbaar wil houden.

Opinie. Om de zorg ook in de toekomst betaalbaar te houden zijn vrijwel alle politieke partijen op zoek naar geschikte maatregelen. Toch  wil men het basis pakket vergroten en het  eigen risico verkleinen, wat extra geld kost.  Onderzoek laat mogelijkheden zien om dit geld deels te verdienen met doelmatigere zorg.
Lees het volledige artikel

De Psychiater, 9 september 2016 - Op weg naar een duurzame ggz

Een beleidsperspectief

In het themanummer ‘Maatschappelijk rendement van de psychiatrie’ deze bijdrage van Patrick Jeurissen, Bastian Ravesteijn, Richard Janssen en Marit Tanke.
Lees het volledige artikel

Uitdagingen van de Europese ziekenhuissector

Dit artikel bespreekt de uitdagingen van de Europese ziekenhuissector om betere zorg tegen lagere kosten te leveren. Beleid dat zich alleen richt op rationalisering van bedrijfsprocessen, zoals hervormingen van de bekostiging en privatisering van zorgaanbieders, zijn daarvoor waarschijnlijk onvoldoende en zullen worden beïnvloedt door gevestigde belangen.

Lees verder…

Oplossingen voor meer doelmatigheid in de specialistische ggz

Afgelopen jaren is er veel beleid ingezet op het doelmatiger behandelen van patiënten in kortdurende trajecten, in de basis‐ggz en via de POH ggz. In dit rapport wordt beschreven wat de mogelijkheden zijn voor het afschalen van de behandeltijd per patiënt in de specialistische ggz zonder verlies van effect van de behandeling.

Lees verder…

Vijfenveertig jaar bezuinigingsmaatregelen in de zorg

Stijgende zorgkosten zijn een probleem van alle landen en van alle tijden. In dit artikel vatten we de verschenen literatuur over kostenbeheersing sinds de jaren zeventig samen. Dit geeft een overzicht van de mogelijkheden die een overheid heeft om de zorgkosten te beheersen. Maar biedt tevens een conceptueel model dat als toolkit kan dienen voor beleidsmaker die strategieën zoeken voor kostenbeheersing, of voor onderzoekers die zulke strategieën willen evalueren.

Lees verder…

The policy and politics of the 2015 long-term care reform in the Netherlands

Dit artikel biedt een overzicht van de vier pilaren waarop de recente hervormingen in de langdurige zorg in Nederland zijn gebaseerd en hun onderliggende veronderstellingen. 

Lees verder…

The Relationship Between the Scope of Essential Health Benefits and Statutory Financing:

An International Comparison Across Eight European Countries

Philip J. van der Wees*, Joost J.G. Wammes, Gert P. Westert, Patrick P.T. Jeurissen
Int J Health Policy Manag 2016, 5(1), 13–22

In dit onderzoek is het verband tussen de omvang van de verzekerde zorg en de hoogte van de wettelijke uitgaven in een steekproef van 8 Europese landen (België , Engeland, Frankrijk , Duitsland, Nederland, Schotland, Zweden en Zwitserland) onderzocht.

Lees verder…

The Economist, februari 2016 - Value-based healthcare in Europe

Laying the foundation

Patrick Jeurissen werkte mee aan de totstandkoming van dit rapport dat gaat over Value-Based healthcare in Europa. Het is een initiatief van Economist Intelligence Unit (EIU) om inzicht te krijgen in de manier waarop de term ‘Value’ wordt geïnterpreteerd in verschillende landen. Ook werd onderzocht of kosteneffectiviteit hierbij een wezenlijk criterium is en of er nieuwe modellen worden ontwikkeld voor prijsstelling van innovaties.

Lees het volledige artikel.

Verdere concurrentie op of integratie van de zorgmarkt?

Op zoek naar de juiste balans

Op woensdag 4 november organiseerde de New York State Health Foundation, een denktank die zich richt op het verbeteren van de toegang tot en kwaliteit van de gezondheidszorg in de staat New York – en een warm pleitbezorger van de Affordable Care Act – een symposium met als titel ‘Competition and Consolidation – can we get the balance right?. De bijeenkomst richtte zich op de kansen en bedreigingen van concurrentie tussen en integratie van aanbieders en verzekeraars tegen de achtergrond van de recente uitrol van Obamacare vanuit de staat en de federale overheid. Aan het woord waren beleidsmakers, verzekeraars, aanbieders en wetenschappers. Alhoewel het Amerikaanse stelsel erg afwijkt van het Nederlandse, waren er opvallend genoeg veel parallellen te trekken en vergelijkbare uitdagingen op te tekenen. 

Lees verder…

Doelmatigheid in de ggz: toekomst dankzij ROM?

Het zogenaamde Onderhandelaarsresultaat ggz 2014-2017 (ook wel Bestuurlijk akkoord) roept op tot verlaging van de kostengroei op basis van doelmatigheid. De ggz lijkt met ROM goed voorbereid op doelmatigheidsonderzoek. In dit artikel wordt belicht hoe valide doelmatigheidsonderzoek dient te worden opgezet in de ggz en wordt de rol die de ROM daarbij kan spelen geëvalueerd.

Lees hier het volledige artikel en de bevindingen